อาณาจักรสิบสองปันนา หรือเชียงรุ่ง ภาษาจีนเรียกว่า จิ่งหง (Jinhong) ศูนย์กลางของเขตการปกครองพิเศษสิบสองปันนาทางรัฐบาลจีน กำหนดชื่อเรียกในภาษาอังกฤษว่า )รshaungbanna Dai Autonomous Prefecture มีสถานะเเป็นเพียงแค่จังหวัดหนึ่งของมณฑลยูนานในประเทศจีน และด้วยความอุดมสมบูรณ์ของดินแดนสิบสองปันนาแห่งนี้ ที่เขียวขจีตลอดทั้งปีจนได้รับสมญานามว่า "อาณาจักรแห่งต้นไม้" หรือ "ไข่มุกสีเขียวแห่งแผ่นดินจีน" อัีนถือได้ว่าเป็นอู่ข้าวอู่น้ำของมณฑลยูนาน
ในอดีตดินแดนสิบสองปันนาแห่งนี้เคยเป็นอาณาจักรโบราณของชาวไทลื้อ ซึ่งแต่เดิมมีเจ้าเมืองปกครองอยู่ยาวนานเกือบ 1,000 ปี มีพระเจ้าแผ่นดินปกครองอยู่ 44 พระองค์ มีเมืองเชียงรุ่งหรือเชียงรุ้ง เป็นเมืองหลวงของ 11 หัวเมือง รวมเป็น 12 หัวเมื่องตามสองฟากฝั่งแม่น้ำโขง บางก็เรียกว่า "สิบสองปันนา" ปัจจุบันมีชื่อเรียกตามภาษาจีนว่า "จิ่งหง" ศูนย์กลางเขตการปกครองพิเศษ สิลสองปันนาแห่งนี้ ซึ่งเป็นเมืองใหม่ทันสมัยมาก ตั้งอยู่บนริมฝั่งม่น้ำโขงทางด้านทิศตะวันออกมีหลักฐานตามประวัติศาสตร์และ
โบราณคดีระบุไว้ว่าอาณาจักรสิบสองปันนาแห่งนี้เคยเป็นของชาวไทยลื้อ ซึ่งชาวไทยลื้อดำรงความเป็ฯชนชาติมานานกว่า 2,000 ปี อาณาจักรแห่งนี้ถูกสถาปนาขึ้นในเวลาก่อนหน้าอาณาจักรสุโขทัยไม่นานนัก คือเมื่อราวๆ 800 ปี มาแล้วตามพงศาวดารของฃาวไทยลื้อระบุไว้ว่า ขุนเจื่องหรือพญาเจื่องคือพระเจ้าแผ่นดินเชียงรุ่งพระองค์แรก ทรงรวบรวมชาวไทลื้อให้เป็นปึกแผ่นแว่นแคว้นที่มีขนบธรรมเนียมประเพณี ภาษา ตลอดจนศิลปวัฒนธรรมที่เป็นของตัวเองแล้วประกาศอิสรภาพไม่เป็นเมืองขึ้นของอาณาจักตาลีฟูของจีน ต่อมาในราวปี พ.ศ. 1723 เถลิงพระนามจาก "สมเด็จพระ" เป็น "เจ้าหอคำเชียงรุ่งองค์ที่หนึ่ง" ทรงยกทัพไปตีเมืองแถง หรือเดียนเปียนฟู เมืองเชียงตุง ของชาวไทยขึน และบางส่วนของลาวล้านช้าง ไว้ในครอบครองอีกด้วย
